Een aangekondigde prijsverhoging controleren

Zeven stappen om een indexatiebrief of tariefaankondiging van een leverancier te toetsen aan je contract, voordat de nieuwe prijs per 1 januari ongemerkt op je factuur staat.

6 min leestijd7stappenBijgewerkt op 6 november 2026

1
Pak het contract erbij, niet de aankondiging
De brief of mail van de leverancier vertelt wat de leverancier wil. Wat er mag, staat in het getekende contract, de laatste wijziging daarop en de algemene voorwaarden die van toepassing zijn. Zoek die drie stukken op voordat je reageert. Staat er geen prijsindexatieclausule of andere prijsafspraak in, dan kan de leverancier tijdens de looptijd niet zomaar eenzijdig verhogen. De aankondiging is dan een voorstel, en daar mag je nee op zeggen.
2
Noteer wat de clausule precies afspreekt
Schrijf vijf dingen op: welke index geldt, welke maand of periode als meetmoment telt, per welke datum de verhoging ingaat, hoeveel dagen vooraf de leverancier moet aankondigen, en of er een maximum of een drempel in staat. Bij de meeste contracten is de index de consumentenprijsindex van het CBS, maar er zijn ook clausules die verwijzen naar een cao-loonindex, een brandstofindex of een eigen prijslijst van de leverancier. Dat laatste is geen index, maar een vrijbrief.
3
Reken het percentage zelf na
Zoek de indexcijfers op in CBS StatLine en reken: nieuw indexcijfer gedeeld door oud indexcijfer, min 1, keer 100. Komt er 2,8 procent uit en kondigt de leverancier 5,2 procent aan, dan is er iets anders aan de hand. De afwijkingen die het vaakst voorkomen: een andere maand dan het contract noemt, twee jaar indexatie in een keer omdat vorig jaar is overgeslagen, indexatie over een tarief dat al buiten de clausule om was verhoogd, en een maximum van 4 procent dat stilletjes wordt genegeerd. Volgens Loio wordt 71 procent van de contracten na ondertekening nooit meer gecontroleerd op naleving (Loio, 2026). Leveranciers weten dat ook.
4
Kijk of je nog kunt opzeggen of onderhandelen
Valt de verhoging samen met een verlengingsmoment, controleer dan direct de opzegtermijn. Is de uiterste opzegdatum nog niet verstreken, dan heb je meer in handen dan alleen de rekensom: je kunt opzeggen, of de verhoging gebruiken als aanleiding voor heronderhandeling over volume, looptijd of dienstverlening. Let op: het wettelijke recht om een overeenkomst te ontbinden na een prijsverhoging binnen drie maanden geldt voor consumenten. Tussen bedrijven bepaalt het contract of je een uitweg hebt.
5
Reageer schriftelijk en voor de ingangsdatum
Je hebt drie mogelijke antwoorden: akkoord, akkoord met een gecorrigeerd percentage, of een verzoek om onderbouwing. Zet je eigen berekening in de mail, met de indexcijfers en de bron, en stuur die naar je contactpersoon en naar het adres dat het contract voor mededelingen noemt. Zwijgen is niet automatisch instemmen, maar wie de nieuwe facturen maandenlang zonder protest betaalt, maakt bezwaar achteraf een stuk lastiger. Een bezwaar in november is een gesprek, een bezwaar in mei is een geschil.
6
Leg het nieuwe tarief vast bij het contract
Noteer in je contractregister het nieuwe tarief, de ingangsdatum, het gebruikte indexcijfer en de mail waarin jullie akkoord kwamen. Zet meteen een herinnering voor de volgende indexatieronde, een paar weken voor de datum waarop de leverancier uiterlijk moet aankondigen. Dan ligt je eigen berekening klaar voordat de brief binnenkomt, in plaats van erna.
7
Controleer de eerste factuur met het nieuwe tarief
De afspraak is pas iets waard als hij goed op de factuur terugkomt. Leg de eerste factuur van januari naast het afgesproken tarief, bij elke leverancier die een verhoging aankondigde. CIPS meldt dat tot 80 procent van de facturen afwijkt van het oorspronkelijke contract. Met driewegs-matching vang je dat structureel af: order, ontvangst en factuur moeten kloppen voordat er wordt betaald. Bij de volgende verlenging scherp je de clausule zelf aan met ons voorbeeld van een prijsindexatieclausule, met een maximum en een index die ook naar beneden werkt.