Wat is een verjarings­termijn?

Het Burgerlijk Wetboek kent niet één verjaringstermijn, maar een reeks. De hoofdregel staat in artikel 3:307 BW: een vordering tot nakoming van een contractuele verplichting verjaart vijf jaar nadat zij opeisbaar is geworden. Een onbetaalde factuur met een betalingstermijn van dertig dagen verjaart dus vijf jaar na de vervaldatum, niet vijf jaar na de factuurdatum. Voor schadevergoeding geldt artikel 3:310 BW: vijf jaar nadat je zowel de schade als de aansprakelijke partij kent, met een uiterste grens van twintig jaar na de gebeurtenis die de schade heeft veroorzaakt.

Bij gebreken liggen de termijnen een stuk korter. Wie zakelijk iets koopt dat niet deugt, moet eerst binnen bekwame tijd na ontdekking klagen (artikel 7:23 lid 1 BW). Daarna verjaart de vordering twee jaar na die klacht (artikel 7:23 lid 2 BW). Voor een gebrek in een opgeleverd werk geldt hetzelfde: twee jaar na de melding (artikel 7:761 BW). Wie te laat klaagt, is zijn rechten dus al kwijt voordat de verjaringstermijn zelfs maar begint.

Verjaring is te stuiten. Een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin je ondubbelzinnig je recht op nakoming voorbehoudt, laat de termijn opnieuw beginnen (artikel 3:317 BW). Erkent de wederpartij de vordering, bijvoorbeeld door een deelbetaling of een toezegging om een gebrek te herstellen, dan heeft dat hetzelfde effect. De nieuwe termijn is even lang als de oude, maar nooit langer dan vijf jaar. Een vriendelijke herinnering met de vraag of de leverancier nog iets van zich laat horen, is meestal niet genoeg. De brief moet duidelijk maken dat je je recht niet opgeeft.

Partijen mogen in hun contract kortere termijnen afspreken, en veel algemene voorwaarden van leveranciers doen dat ook. Vaak gaat het dan niet om een verjaringstermijn maar om een vervaltermijn: een vordering vervalt als die niet binnen een jaar na ontdekking bij de rechter is ingesteld. Dat verschil is groot. Een vervaltermijn kun je niet met een brief stuiten. Wie binnen die termijn geen procedure start, is zijn recht kwijt, hoe vaak hij de leverancier ook heeft aangeschreven. Tussen bedrijven is zo'n beding in beginsel geldig. Tegenover consumenten mag een termijn niet korter zijn dan een jaar.

Verjaring is zelden het probleem op het moment dat het misgaat. Het wordt een probleem een paar jaar later, als een gebrek terugkomt, een creditnota nooit is gestuurd of een leverancier een schadeclaim afwijst. Dan blijkt dat de klacht destijds alleen telefonisch is gedaan, dat niemand de stuitingsbrief kan terugvinden of dat in de inkoopvoorwaarden van de leverancier een vervaltermijn van een jaar stond.

Dat laatste gebeurt vaker dan je denkt. Volgens Loio (2026) kan 71 procent van de bedrijven minstens 10 procent van de eigen contracten niet terugvinden. Wie het contract niet heeft, kent ook de termijnen niet die erin staan.

Een vordering die je kunt bewijzen maar niet meer kunt afdwingen, is in de praktijk niets waard. De termijn bewaken kost weinig: een datum bij het contract en een herinnering ruim daarvoor.