Wat is Compliance-clausule?

Een compliance-clausule is breder dan een anti-corruptieclausule. Waar de anti-corruptieclausule zich richt op omkoping en smeergeld, dekt de compliance-clausule het volledige spectrum van wettelijke verplichtingen. Dat omvat arbeidswetgeving (minimumloon, arbeidsomstandigheden, illegale tewerkstelling), milieuwetgeving (afvalverwerking, emissienormen, REACH-verordening), privacywetgeving (AVG, meldplicht datalekken), sanctiewetgeving (EU-sanctielijsten, exportcontrole) en fiscale verplichtingen (correcte afdracht van btw en loonbelasting).

De reden voor zo'n brede clausule is ketenaansprakelijkheid. Als jouw leverancier illegale werknemers inzet op een bouwproject van 350.000 euro, kun je als opdrachtgever medeverantwoordelijk worden gehouden. Als jouw IT-leverancier persoonsgegevens van je klanten lekt door nalatigheid, ben je als verwerkingsverantwoordelijke aansprakelijk onder de AVG. De compliance-clausule verschuift de verantwoordelijkheid terug naar de partij die de overtreding begaat.

In de praktijk bevat een goede compliance-clausule de volgende elementen. Een algemene verplichting om alle toepasselijke wet- en regelgeving na te leven. Een specifieke opsomming van de belangrijkste regelgeving die relevant is voor het contract (AVG, Arbowet, Wet arbeid vreemdelingen, milieuwetgeving). Een verplichting om het eigen compliancebeleid van de opdrachtgever na te leven en dit beleid door te leggen naar onderaannemers. Een meldplicht bij (vermoedelijke) overtredingen. Een auditrecht waarmee de opdrachtgever kan controleren of de leverancier zijn verplichtingen nakomt. Het recht op onmiddellijke ontbinding bij overtreding, zonder schadevergoeding aan de leverancier. En een vrijwaring voor alle schade, boetes en claims die voortvloeien uit overtredingen door de leverancier.

In de zorgsector is compliance bijzonder complex vanwege de samenloop van privacywetgeving (AVG), sectorspecifieke wetgeving (Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg) en normeringen (NEN 7510 voor informatiebeveiliging in de zorg). Een leverancier die medische software levert voor 90.000 euro moet niet alleen de AVG naleven, maar ook voldoen aan de NEN 7510 en de kwaliteitseisen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

In de bouwsector richt compliance zich vaak op de Wet arbeid vreemdelingen, arbeidsveiligheid (VCA-certificering) en milieuwetgeving. Een hoofdaannemer die een onderaannemer inschakelt voor een project van 200.000 euro is medeverantwoordelijk als die onderaannemer arbeidswetgeving overtreedt.

Compliance-overtredingen in je toeleveringsketen raken direct je eigen organisatie. Boetes, reputatieschade en uitsluiting van aanbestedingen zijn reele risico's. Volgens Loio (2026) wordt 71 procent van de contracten na ondertekening nooit gecontroleerd op naleving van de afgesproken clausules. Dat betekent dat compliance-verplichtingen in contracten staan maar in de praktijk zelden worden gemonitord.

Voor MKB-bedrijven die werken met onderaannemers of leveranciers in sectoren met strenge regelgeving is een compliance-clausule geen juridische formaliteit maar een operationele noodzaak. Het is de contractuele basis waarmee je kunt optreden als een leverancier de regels overtreedt.