Intellectueel eigendomsclausule voorbeeld artikel
Bijgewerkt: 23 maart 2026
Let op: deze voorbeeldclausules zijn bedoeld als startpunt, niet als juridisch advies. Pas de tekst altijd aan op uw specifieke situatie en laat belangrijke contracten controleren door een jurist.
Clausuletekst
1. Alle intellectuele eigendomsrechten die [opdrachtnemer] specifiek in het kader van deze overeenkomst ontwikkelt ("Nieuw IE"), worden na volledige betaling van de overeengekomen vergoeding aan [opdrachtgever] overgedragen, welke overdracht [opdrachtgever] hierbij bij voorbaat aanvaardt. Voor zover voor de overdracht een nadere akte is vereist, geldt deze overeenkomst als zodanig. [Opdrachtnemer] verleent hierbij bij voorbaat medewerking aan elke verdere formaliteit die voor de overdracht vereist is.
2. Intellectuele eigendomsrechten die reeds bestonden voor aanvang van deze overeenkomst of die [opdrachtnemer] onafhankelijk van deze overeenkomst ontwikkelt ("Bestaand IE"), blijven eigendom van [opdrachtnemer]. Voor zover Bestaand IE is opgenomen in of noodzakelijk is voor het gebruik van de op te leveren resultaten, verleent [opdrachtnemer] aan [opdrachtgever] een niet-exclusieve, eeuwigdurende, wereldwijde, royaltyvrije licentie om dit Bestaand IE te gebruiken voor het doel waarvoor het is geleverd.
3. [Opdrachtnemer] garandeert dat de door hem geleverde resultaten geen inbreuk maken op intellectuele eigendomsrechten van derden. [Opdrachtnemer] vrijwaart [opdrachtgever] tegen alle aanspraken van derden ter zake van inbreuk op intellectuele eigendomsrechten, mits [opdrachtgever]:
a) [opdrachtnemer] onverwijld schriftelijk informeert over de aanspraak;
b) de verdediging en eventuele schikking overlaat aan [opdrachtnemer];
c) alle redelijke medewerking verleent aan de verdediging.
4. De vrijwaring van lid 3 geldt niet voor zover de gestelde inbreuk voortvloeit uit:
a) wijzigingen die [opdrachtgever] zelf heeft aangebracht;
b) het gebruik van de resultaten in combinatie met producten of diensten van derden, tenzij dat gebruik schriftelijk is goedgekeurd;
c) specificaties die [opdrachtgever] dwingend heeft voorgeschreven.
5. Partijen verplichten zich ertoe alle bronbestanden, documentatie en technische specificaties van het Nieuw IE deugdelijk te documenteren en bij oplevering te overhandigen, zodat [opdrachtgever] het resultaat zelfstandig kan onderhouden en doorontwikkelen.
Wat betekent deze clausule?
Deze clausule bepaalt wie eigenaar wordt van het werk dat de opdrachtnemer voor u maakt. Het onderscheid tussen Nieuw IE (specifiek voor u ontwikkeld) en Bestaand IE (wat de opdrachtnemer al had) is belangrijk: het is niet redelijk om eigendom te eisen van bibliotheken, frameworks of tools die de opdrachtnemer ook voor andere klanten gebruikt.
De vrijwaringsregeling in lid 3 beschermt u als de geleverde resultaten onverhoopt inbreuk maken op rechten van een derde partij. De opdrachtnemer neemt dan de verdediging en eventuele kosten op zich. Lid 4 begrenst die garantie: als u zelf aanpassingen doorvoert die inbreuk veroorzaken, verschuift de verantwoordelijkheid naar u.
Uit onderzoek van Weshare (2025) blijkt dat 95% van organisaties geen volledig zicht heeft op hun contractuele verplichtingen. In de praktijk betekent dit dat IE-afspraken na ondertekening vaak worden vergeten. Bij vertrek van een leverancier ontdekt een opdrachtgever dan pas dat bronbestanden ontbreken of dat de licentie op Bestaand IE niet is vastgelegd. Lid 5 voorkomt dat.
Wanneer gebruik je deze clausule?
Een IE-clausule hoort in elk contract waarbij de opdrachtnemer creatieve, technische of inhoudelijke resultaten oplevert. Denk aan softwareontwikkeling, grafisch ontwerp, tekstschrijven, marketingcampagnes, productontwerp en adviesrapporten.
De keuze tussen volledige overdracht en licentieverlening hangt af van uw behoefte. Bij maatwerksoftware die de kern van uw bedrijfsproces vormt, is overdracht van het Nieuw IE gebruikelijk. Bij standaardcomponenten of SaaS-oplossingen volstaat vaak een gebruikslicentie. Bespreek dit vooraf, want achteraf onderhandelen over IE-rechten is aanzienlijk duurder.
Ironclad (2025) wijst uit dat 92% van contractbeheerfouten menselijke fouten zijn. Een onduidelijke IE-clausule vergroot het risico dat partijen pas bij een geschil ontdekken wie welke rechten heeft.
Pas deze onderdelen aan
- 1Kies bij zuivere maatwerkopdrachten voor volledige overdracht (lid 1). Bij opdrachten met herbruikbare componenten kunt u overdracht beperken tot het maatwerk en voor de rest een licentie verlenen.
- 2Specificeer of de licentie op Bestaand IE sublicentieerbaar is als u van plan bent het resultaat door derden te laten doorontwikkelen.
- 3Voeg een escrow-regeling toe voor broncode als de opdrachtnemer het Bestaand IE beheert en continuiteit cruciaal is.
- 4Leg vast dat overdracht pas plaatsvindt na volledige betaling: dit beschermt de opdrachtnemer bij betalingsproblemen.
- 5Houd rekening met persoonlijkheidsrechten (art. 25 Auteurswet): deze blijven bij de maker en kunnen niet volledig worden overgedragen. Spreek af of naamsvermelding vereist is en of de opdrachtgever het werk mag wijzigen.
Bronnen
Beheer al je contractdeadlines automatisch
Tracking Contracts waarschuwt je ruim op tijd voor elke opzegtermijn. Geen Excel, geen gemiste verlengingen.
Start gratis maand