Dataportabiliteitsclausule (data-export en overstap) voorbeeld artikel

    Bijgewerkt: 30 oktober 2026

    Let op: deze voorbeeldclausules zijn bedoeld als startpunt, niet als juridisch advies. Pas de tekst altijd aan op uw specifieke situatie en laat belangrijke contracten controleren door een jurist.

    Clausuletekst

    1. "Klantdata" zijn alle gegevens die Afnemer en zijn gebruikers in de dienst invoeren, uploaden of door de dienst laten genereren, met inbegrip van bijlagen, metadata, configuratie-instellingen, gebruikers en hun rechten, auditlogs en rapportdefinities. Afnemer behoudt alle rechten op de Klantdata.

    2. Gedurende de looptijd kan Afnemer de volledige Klantdata op elk moment zelf exporteren via [de beheeromgeving / een gedocumenteerde API], in [CSV / JSON / XML], samen met een beschrijving van de datastructuur waarin de betekenis van elk veld staat. Documenten en bijlagen worden geëxporteerd in hun oorspronkelijke bestandsformaat.

    3. Eenmaal per contractjaar levert Leverancier op verzoek van Afnemer binnen [aantal, bijv. 10] werkdagen kosteloos een volledige proefexport, zodat Afnemer kan nagaan of de Klantdata in een ander systeem bruikbaar is. Ontbreken er gegevens, dan vult Leverancier de export binnen [aantal, bijv. 10] werkdagen aan.

    4. Eindigt deze overeenkomst, om welke reden ook, dan levert Leverancier op verzoek binnen [aantal, bijv. 30] dagen na de einddatum een volledige export volgens lid 2. Daarnaast houdt Leverancier de Klantdata en de exportfunctie tot [aantal, bijv. 60] dagen na de einddatum beschikbaar ("de Ophaaltermijn").

    5. Exports volgens lid 2 tot en met 4 zijn kosteloos. Aanvullende hulp bij de migratie naar een andere aanbieder levert Leverancier tegen [het uurtarief uit bijlage X]. Leverancier mag een export niet opschorten of afhankelijk maken van de betaling van facturen die Afnemer betwist.

    6. Binnen [aantal, bijv. 30] dagen na het einde van de Ophaaltermijn verwijdert Leverancier alle Klantdata, ook uit back-ups, tenzij een wettelijke bewaarplicht dat verhindert, en bevestigt hij de verwijdering schriftelijk. Voor persoonsgegevens gaat de verwerkersovereenkomst tussen partijen voor.

    7. Is de dienst een gegevensverwerkingsdienst in de zin van de Dataverordening (Verordening (EU) 2023/2854), dan gelden de overstaprechten uit hoofdstuk VI van die verordening naast dit artikel. Waar beide iets anders regelen, geldt de regeling die voor Afnemer het gunstigst is.

    Wat betekent deze clausule?

    Bij een cloudpakket staat uw data niet op uw eigen server maar bij de leverancier. Dat werkt prima tot u wilt overstappen. Dan blijkt de export alleen per tabel te kunnen, zonder bijlagen, in een formaat dat geen ander pakket kan lezen, of tegen een vergoeding die pas bij het afscheid op tafel komt. Een dataportabiliteitsclausule legt vooraf vast welke data u terugkrijgt, in welke vorm en tegen welke kosten. Zo blijft overstappen een reële keuze en voorkomt u vendor lock-in.

    Lid 1 is breder dan de meeste modellen. Wie alleen "de gegevens van Afnemer" terugkrijgt, mist vaak de configuratie, de gebruikersrechten en de historie van wie wat wanneer heeft gewijzigd. Juist die maken een migratie snel of traag. Lid 3 is het lid dat het verschil maakt: een export die u nooit hebt geprobeerd, is een belofte. WorldCC becijfert dat contractgerelateerde data gemiddeld over 24 verschillende systemen verspreid is, dus de kans is groot dat een deel van uw bedrijfsdata in een pakket zit waarvan niemand de export ooit heeft getest.

    Lid 7 verwijst naar de Europese Dataverordening (Data Act). Sinds 12 september 2025 moeten aanbieders van cloud- en SaaS-diensten een overstap mogelijk maken met een opzegtermijn van ten hoogste twee maanden, en vanaf 12 januari 2027 mogen zij daarvoor geen overstapkosten meer rekenen. De verordening geldt naast uw contract, maar een eigen clausule blijft nodig voor wat de wet open laat: het exportformaat, de proefexport en de afspraken tijdens de looptijd.

    Wanneer gebruik je deze clausule?

    Neem de clausule op in elke SaaS-overeenkomst waarin bedrijfsdata wordt opgebouwd die u na het einde van het contract nog nodig hebt: CRM, boekhouding, planning, een elektronisch patiëntdossier, een PMS in de horeca of uw contractregister. Hoe langer u het pakket gebruikt, hoe meer data er bij de leverancier staat en hoe belangrijker de clausule wordt. Gartner schatte in 2024 dat bijna 40% van de SaaS-uitgaven volledig onbewaakt blijft. Bij die abonnementen weet vaak niemand wat er bij het einde met de data gebeurt.

    De clausule regelt alleen de data. Voor de bredere overdracht, met een transitieplan, kennisoverdracht en medewerking van personeel, gebruikt u daarnaast een exit-clausule. Verwerkt de leverancier persoonsgegevens, dan regelt de verwerkersclausule wat er met die gegevens gebeurt; lid 6 laat die voorgaan.

    Pas deze onderdelen aan

    • 1Noem in lid 2 de formaten die uw beoogde volgende pakket kan inlezen. Weet u dat nog niet, kies dan voor open formaten zoals CSV of JSON met een veldbeschrijving, en geen PDF-export.
    • 2Plan de proefexport uit lid 3 ruim voor de opzegdatum van het contract, zodat u bij de verlengingsbeslissing weet of overstappen technisch haalbaar is.
    • 3Leg in uw exit-plan vast wie de export opvraagt, controleert en bewaart. Zonder eigenaar verstrijkt de Ophaaltermijn uit lid 4 ongemerkt.
    • 4Accepteert de leverancier lid 5 niet, spreek dan een vast maximumbedrag af voor de eindexport. Een tarief dat pas bij het afscheid wordt bepaald, is het tarief van de partij die de data heeft.
    • 5Controleer of de leverancier subverwerkers buiten de EU gebruikt. Dan hoort de clausule samen te gaan met afspraken over internationale doorgifte.

    Bronnen

    Beheer al je contractdeadlines automatisch

    Tracking Contracts waarschuwt je ruim op tijd voor elke opzegtermijn. Geen Excel, geen gemiste verlengingen.

    Start gratis maand