Wat is Wettelijke rente en wettelijke handelsrente?

De wettelijke rente en wettelijke handelsrente zijn instrumenten die de wet biedt bij te late betaling van geldvorderingen. Ze compenseren de crediteur voor het mislopen van de betalingsdatum en ontmoedigen laattijdige betaling.

De gewone wettelijke rente (artikel 6:119 BW) geldt voor geldvorderingen waarbij geen afzonderlijke rente is overeengekomen, en in situaties buiten de handelspraktijk. Het percentage is doorgaans lager en wordt halfjaarlijks vastgesteld.

De wettelijke handelsrente (artikel 6:119a BW) geldt specifiek voor handelstransacties: overeenkomsten waarbij beide partijen handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Dit percentage is aanzienlijk hoger en werd door de ECB-renteverhogingen in 2022–2024 fors opgedreven. De handelsrente treedt automatisch in werking bij het verstrijken van de betalingstermijn — zonder aanmaning en zonder dat het in het contract hoeft te staan.

De standaard betalingstermijn voor handelstransacties is 30 dagen. Contractueel kan een langere termijn worden overeengekomen, maar bij een extreem lange termijn kan de rechter dit als onredelijk bezwarend beschouwen. Overheden hebben op grond van de Late Betalingsrichtlijn in principe een maximale betalingstermijn van 30 of 60 dagen.

Voor MKB-bedrijven is kennis van de wettelijke handelsrente in twee situaties relevant: als crediteur die te laat betaald wordt en zijn rechten wil uitoefenen, en als debiteur die begrijpt welk financieel risico hij loopt bij te late betaling aan leveranciers.

In de praktijk claimen veel bedrijven de wettelijke handelsrente niet, zelfs als ze er recht op hebben. De ongemakkelijkheid van het benoemen van rente tegenover een klant weegt zwaarder dan de financiële aanspraak. Toch kan de opgelopen handelsrente bij grote vorderingen en lange achterstand substantieel zijn.

Bij te late betaling heb je als leverancier het recht op wettelijke handelsrente zonder dat je dit apart hoeft te bedingen. Bij hoge factuurwaarden en langdurige achterstand kan dit een significante post zijn die je kunt meenemen in onderhandelingen over een betalingsregeling.

Omgekeerd loop je als bedrijf dat zelf te laat betaalt aan leveranciers risico op een rentevordering. Proactief betalingstermijnen bewaken is daarmee niet alleen cashflowbeheer, maar ook risicobeheersing. Een contractbeheersysteem dat vervaldatums van facturen bijhoudt, helpt dit risico te beperken.