Wat is Wanprestatie?
Bijgewerkt: 25 maart 2026
Wanprestatie (officieel: toerekenbare tekortkoming in de nakoming) ontstaat wanneer een contractpartij zijn verplichtingen niet, niet tijdig of niet deugdelijk nakomt en dit aan hem kan worden toegerekend. De benadeelde partij kan nakoming eisen, de overeenkomst ontbinden, of schadevergoeding vorderen. Voorwaarde is in de meeste gevallen dat de tekortschietende partij eerst in gebreke is gesteld via een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn om alsnog te presteren.
Hoe werkt wanprestatie?
Wanprestatie is het juridische begrip voor de situatie waarin je contractpartner niet doet wat hij heeft beloofd. De wet spreekt van een toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een verbintenis (artikel 6:74 BW). Toerekenbaar betekent dat de tekortkoming aan de schuldenaar kan worden verweten, tenzij sprake is van overmacht.
Er zijn drie vormen. De eerste is niet-nakoming: de leverancier levert helemaal niet. De tweede is niet-tijdige nakoming: de levering komt te laat. De derde is ondeugdelijke nakoming: er wordt wel geleverd, maar de kwaliteit voldoet niet aan wat is afgesproken.
Bij niet-tijdige of ondeugdelijke nakoming moet je in principe eerst een ingebrekestelling sturen. Dat is een schriftelijke sommatie waarin je de wederpartij een redelijke termijn geeft om alsnog correct te presteren. Pas als die termijn verstrijkt zonder resultaat, is de wederpartij in verzuim en kun je schadevergoeding vorderen of de overeenkomst ontbinden.
Er zijn uitzonderingen. Als nakoming blijvend onmogelijk is (het gebouw is afgebrand), is geen ingebrekestelling nodig. Hetzelfde geldt als uit een mededeling van de schuldenaar blijkt dat hij niet zal nakomen, of als er een fatale termijn in het contract staat.
Voor MKB-bedrijven is het belangrijk om in het contract helder te omschrijven wat exacte prestaties zijn. Hoe vager de afspraken, hoe moeilijker het is om wanprestatie aan te tonen. Een service level agreement met meetbare KPI's is veel sterker dan een algemene belofte van goede dienstverlening.
Waarom is dit risicovol voor MKB-bedrijven?
Wanprestatie door leveranciers is een directe bron van omzetverlies. Als een leverancier te laat levert, niet levert of ondermaats presteert, raakt dat jouw bedrijfsvoering en je klanten. Onderzoek van World Commerce and Contracting toont aan dat organisaties gemiddeld 9,2 procent van hun jaaromzet verliezen door gebrekkig contractbeheer. Een deel daarvan is direct terug te voeren op het niet afdwingen van contractuele verplichtingen.
Het probleem is dat veel MKB-bedrijven hun contracten niet actief monitoren. Zonder een systeem dat bijhoudt welke leveranciers welke verplichtingen hebben en wanneer deadlines verstrijken, merk je wanprestatie pas op als de schade al is geleden.
Hoe beheer je dit correct?
- 1Omschrijf prestatieverplichtingen zo concreet mogelijk: aantallen, deadlines, kwaliteitsnormen en meetmethoden
- 2Stuur bij niet-nakoming altijd eerst een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke hersteltermijn
- 3Bewaar alle correspondentie over gebreken en klachten, dit is je bewijsmateriaal bij een geschil
- 4Overweeg een boeteclausule in het contract die automatisch een vergoeding oplevert bij te late levering
- 5Monitor leveranciersprestaties structureel en bespreek afwijkingen proactief in plaats van achteraf
Gerelateerd onderzoek
MKB Contractbeheer Statistieken (2026): 28 Cijfers over Kostenbesparing, Risico & AI-adoptieBronnen
Beheer al je contractdeadlines automatisch
Tracking Contracts waarschuwt je ruim op tijd voor elke opzegtermijn. Geen Excel, geen gemiste verlengingen.
Start gratis maandGerelateerde begrippen
Ingebrekestelling
Een ingebrekestelling is een schriftelijke aanmaning waarbij de schuldeiser de schuldenaar formeel i…
Financiën & kostenBoeteclausule
Een boeteclausule is een contractbepaling die vastlegt welk bedrag een partij moet betalen als een s…
ClausulesGeschillenregeling
Een geschillenregeling is de contractuele bepaling die vastlegt hoe partijen een geschil oplossen al…
Aansprakelijkheid & recht