Wat is Toepasselijk recht?

De rechtskeuze is een van de meest over het hoofd geziene clausules in internationale contracten. Bij een contract tussen twee Nederlandse partijen is het vanzelfsprekend dat Nederlands recht van toepassing is. Maar zodra een contract grensoverschrijdend wordt — of zodra algemene voorwaarden van een buitenlandse leverancier van toepassing zijn — wordt het toepasselijk recht een cruciale factor.

In Europa biedt de Rome I-verordening het kader voor de rechtskeuze bij contracten. Partijen zijn in beginsel vrij om het toepasselijk recht te kiezen, mits de keuze schriftelijk is vastgelegd. Bij gebreke van een rechtskeuze bepaalt Rome I welk recht automatisch van toepassing is — doorgaans het recht van het land van de partij die de meest kenmerkende prestatie verricht, wat in leverancierscontracten vrijwel altijd de leverancier is.

De rechtskeuze heeft praktische gevolgen voor vrijwel alle aspecten van het contract: de geldigheid van aansprakelijkheidsbeperkingen, de geldende garantieregels, de wijze van ontbinding, de verjaringstermijnen, en de toepasselijkheid van consumentenbescherming. Een aansprakelijkheidsbeperking die naar Nederlands recht onredelijk bezwarend is, kan naar een ander rechtsstelsel volledig geldig zijn.

Verwant aan de rechtskeuze is de forumkeuze: de bepaling welke rechter of arbiter bevoegd is bij geschillen. Toepasselijk recht en forumkeuze zijn onderscheiden begrippen — je kunt kiezen voor Nederlands recht terwijl je een arbitrageclausule in een ander land opneemt.

Bij contracten met buitenlandse SaaS-leveranciers, importeurs of exportpartners is het verstandig te controleren welk recht van toepassing is verklaard in hun AV. Iers, Amerikaans of Engels recht bij SaaS-aanbieders kan fundamenteel andere regels kennen voor aansprakelijkheid en garantie.

Het toepasselijk recht bepaalt welke wettelijke regels gelden voor jouw contract — en daarmee de reikwijdte van jouw rechten en verplichtingen. Dit kan het verschil maken tussen een afdwingbare aanspraak en een claim die naar buitenlands recht niet bestaat of anders werkt.

Voor MKB-bedrijven die importeren of exporteren, of die software afnemen van buitenlandse SaaS-leveranciers, is bewust omgaan met de rechtskeuze essentieel. Controleer altijd welk recht van toepassing is en overweeg dit te trekken naar Nederlands recht als je het buitenlandse rechtsstelsel niet kent.