Wat is Prijsindexatieclausule?

    Een prijsindexatieclausule is een bepaling in een contract die de leverancier het recht geeft om de prijs periodiek aan te passen op basis van een externe index, doorgaans het CBS-inflatiecijfer of een sectorale loonkostenindex. De aanpassing vindt gewoonlijk jaarlijks plaats zonder afzonderlijke onderhandeling. Als er geen maximum is afgesproken, kan de prijsstijging bij hoge inflatie aanzienlijk oplopen.

    Hoe werkt prijsindexatieclausule?

    Een prijsindexatieclausule zit in vrijwel elk meerjarig dienstverleningscontract, maar wordt bij ondertekening zelden aandachtig gelezen. De redenering van leveranciers is begrijpelijk: loonkosten en materialen stijgen elk jaar en ze willen hun marge niet zien uitgehold. Maar voor jou als afnemer betekent een onbegrensde indexatieclausule dat de jaarlijkse kosten automatisch stijgen zonder dat je er iets over te zeggen hebt.

    Er zijn verschillende indexen die worden gehanteerd. De meest voorkomende is de CPI (Consumentenprijsindex) van het CBS, maar leveranciers in de bouw, techniek en schoonmaak gebruiken vaak sectorale loonkostenindexen die anders bewegen dan de algemene inflatie. In 2022 en 2023 leidde dit bij sommige contracten tot prijsstijgingen van 8 tot 12 procent.

    Bij de onderhandeling zijn drie punten relevant. Ten eerste de keuze van de index: is de gehanteerde index marktconform voor deze dienst? Ten tweede de frequentie: jaarlijks is normaal, maar maandelijks of per deelbestelling is ongebruikelijk. Ten derde de maximering: een bovengrens ('nooit meer dan 3 procent per jaar') begrenst de impact in periodes van hoge inflatie.

    Een prijsindexatieclausule hoef je niet te weigeren; leveranciers willen hem er altijd in hebben. Wel kun je bij de onderhandeling een maximumpercentage bedingen en vastleggen dat je instemt zodra de verhoging boven een bepaald niveau uitkomt.

    Waarom is dit risicovol voor MKB-bedrijven?

    Bij een gemiddeld servicecontract van 24.000 euro per jaar kan een jaarlijkse indexatie van 5 procent over drie jaar neerkomen op ruim 3.600 euro extra. Dat klinkt beheersbaar, maar bij tien contracten met indexatieclausules loopt de onvoorziene kostenstijging snel op. Het risico zit in automatisme: de verhoging wordt doorgevoerd zonder overleg, de factuur stijgt en je merkt het pas als je de facturen naast de originele contractprijs legt. Door indexatieclausules actief te registreren en maximumpercentages te bedingen, hou je grip op je inkoopkosten.

    Hoe beheer je dit correct?

    • 1Identificeer bij elk nieuw contract of er een prijsindexatieclausule is en welke index wordt gehanteerd
    • 2Onderhandel altijd een maximumpercentage per jaar, ook als de leverancier zegt dat dit niet gebruikelijk is
    • 3Sla de indexatieclausule apart op in je contractregistratie, inclusief de gehanteerde index
    • 4Vergelijk jaarlijks de gefactureerde prijs met de contractprijs plus eventuele indexatie om onjuiste verhogingen te signaleren
    • 5Vraag bij verhogingen boven de algemene inflatie naar de onderbouwing

    Beheer al je contractdeadlines automatisch

    Tracking Contracts waarschuwt je ruim op tijd voor elke opzegtermijn — geen Excel, geen gemiste verlengingen.

    Start gratis maand

    Gerelateerde begrippen