Wat is Pandrecht?

Pandrecht geeft de schuldeiser (pandhouder) een voorrangspositie ten opzichte van andere schuldeisers. Als de schuldenaar niet betaalt, mag de pandhouder het verpande goed verkopen en zich als eerste verhalen op de opbrengst. Dit wordt het recht van parate executie genoemd.

Er zijn twee vormen. Bij vuistpand brengt de pandgever het goed in de macht van de pandhouder. Denk aan een juwelier die een sieraad in onderpand geeft. Bij stil pandrecht (bezitloos pandrecht) blijft het goed bij de pandgever in gebruik. Dit is de gebruikelijke vorm bij bedrijfsfinancieringen: je verpandt je voorraad of machines aan de bank maar blijft ze gewoon gebruiken.

Stil pandrecht op roerende zaken vereist een geregistreerde akte. De akte wordt geregistreerd bij de Belastingdienst. Voor pandrecht op vorderingen geldt hetzelfde: via een geregistreerde akte kun je vorderingen stil verpanden aan de bank zonder dat je klanten dit merken.

Bij faillissement maakt pandrecht een groot verschil. De pandhouder kan zijn rechten uitoefenen alsof er geen faillissement is. Hij hoeft niet mee te doen met de verdeling onder de gewone schuldeisers maar kan het verpande goed zelfstandig te gelde maken.

Voor MKB-bedrijven is pandrecht relevant in twee rollen: als pandgever (je geeft zekerheid aan je bank of financier) en als pandhouder (je neemt zekerheid van een klant die op krediet koopt).

Pandrecht is een van de instrumenten waarmee je je financiele positie beschermt in zakelijke relaties. Uit CIPS-onderzoek blijkt dat 80 procent van de facturen niet overeenkomt met de contractvoorwaarden. Als je leverancierskrediet verstrekt zonder zekerheid, loop je bij betalingsproblemen van je klant het risico dat je achteraan in de rij staat.

Tegelijkertijd moet je als MKB-ondernemer weten welke activa je hebt verpand aan je bank. Veel ondernemers beseffen niet dat hun volledige voorraad en debiteurenportefeuille zijn verpand als onderdeel van hun bedrijfsfinanciering. Een contractregister waarin ook financieringsovereenkomsten en pandaktes zijn opgenomen geeft je dat overzicht.