Wat is Opschortingsrecht?

Het opschortingsrecht werkt als een wettig drukmiddel. Wanneer de wederpartij haar verplichtingen niet nakomt, hoef jij dat ook niet te doen. De gedachte erachter is eenvoudig: wie zelf niet presteert, kan niet van de ander verlangen dat die wel presteert.

In de praktijk komt opschorting het vaakst voor bij betalingsgeschillen. Een groothandel levert goederen ter waarde van 45.000 euro aan een horecabedrijf. De betalingstermijn van 30 dagen verstrijkt zonder betaling. De groothandel mag nu de volgende leveringen opschorten totdat de openstaande factuur is voldaan. Let op: de groothandel mag niet het hele contract ontbinden, alleen de eigen prestatie tijdelijk stopzetten.

Het opschortingsrecht kent strikte voorwaarden. Ten eerste moet er voldoende samenhang bestaan tussen de vorderingen. Je mag een levering niet opschorten vanwege een onbetaalde factuur voor een totaal ander project, tenzij het contract dit expliciet toestaat. Ten tweede moet de opschorting proportioneel zijn. Een factuur van 500 euro rechtvaardigt niet het stopzetten van een maandelijkse dienstverlening van 15.000 euro.

In de bouwsector is het opschortingsrecht bijzonder relevant. Een onderaannemer die zijn facturen niet betaald krijgt, kan het werk stilleggen. Maar de gevolgen van een bouwstilstand zijn enorm: vertragingskosten, schade aan materialen, boetes van de opdrachtgever. Daarom bevatten veel bouwcontracten specifieke bepalingen over opschorting, zoals een verplichting om eerst een ingebrekestelling te sturen en een wachttijd van 14 dagen aan te houden.

Bij IT-dienstverlening speelt opschorting anders. Een SaaS-leverancier die de toegang tot het platform blokkeert omdat een factuur van 1.200 euro niet is betaald, kan zijn klant in grote problemen brengen als die klant afhankelijk is van het platform voor zijn bedrijfsvoering. Contractueel wordt daarom vaak afgesproken dat opschorting pas mag na meerdere aanmaningen en een redelijke termijn.

Het onterecht inroepen van het opschortingsrecht kan je duur komen te staan. Als achteraf blijkt dat je geen recht had op opschorting, ben je zelf in verzuim en aansprakelijk voor de schade die de wederpartij lijdt. Uit onderzoek van World Commerce & Contracting gaat gemiddeld 9,2 procent van de jaaromzet verloren door gebrekkig contractbeheer. Een deel van dat verlies ontstaat door verkeerd gebruik van juridische instrumenten zoals opschorting, waardoor geschillen escaleren in plaats van worden opgelost.

Voor MKB-bedrijven is het daarom belangrijk om het opschortingsrecht zorgvuldig in te zetten: altijd na een schriftelijke ingebrekestelling, altijd proportioneel en altijd met juridisch advies bij twijfel.