Wat is Meer- en minderwerk?

Meer- en minderwerk ontstaan wanneer de feitelijke uitvoering afwijkt van de oorspronkelijk omschreven opdracht. Bij meerwerk worden extra werkzaamheden uitgevoerd die niet in de oorspronkelijke aanneemsom waren inbegrepen; bij minderwerk vervalt een deel van de opdracht, waarmee de aanneemsom naar beneden wordt bijgesteld.

In de bouw wordt meer- en minderwerk geregeld door de UAV 2012 (Uniforme Administratieve Voorwaarden). Artikel 35-38 beschrijven hoe meerwerk moet worden opgegeven, hoe de prijs wordt berekend (eenheidsprijzen, nacalculatie of vaste toeslag), en welke termijnen gelden voor het indienen van meer- en minderwerkstaten.

Een veelvoorkomende bron van conflict: de aannemer voert extra werkzaamheden uit zonder voorafgaand schriftelijk akkoord van de opdrachtgever. Achteraf claimt hij betaling als meerwerk; de opdrachtgever betwist dat er opdracht voor was gegeven. Mondeling akkoord is bij meerwerk juridisch lastig te bewijzen.

In ICT- en dienstverleningscontracten heet dezelfde procedure change management of change control. Elke wijziging in scope, doorlooptijd of budget vereist een schriftelijk change request dat door beide partijen wordt geaccordeerd voordat de werkzaamheden beginnen. Zonder dit is er geen afdwingbaar recht op aanvullende betaling.

Minderwerk is de spiegelzijde: als de opdrachtgever een deel van de opdracht intrekt, heeft de aannemer doorgaans recht op vergoeding van reeds gemaakte kosten en gemist voordeel, ook al is het werk niet uitgevoerd.

Meer- en minderwerk is een van de meest voorkomende oorzaken van bouw- en projectdisputen. Onduidelijke scope bij aanvang, mondeling gegeven akkoorden en ontbrekende schriftelijke vastlegging leiden tot hoge claims aan het einde van een project.

Een goede contractuele regeling van meer- en minderwerk, inclusief eenheidsprijzen of tarieven voor veel voorkomende wijzigingen, een heldere change procedure en schriftelijkheidseis, bespaart later veel discussie en kosten.