Wat is Maverick buying (wilde inkoop)?

In veel organisaties zijn inkoopcontracten onderhandeld met specifieke leveranciers tegen afgesproken prijzen en voorwaarden. Maverick buying ontstaat wanneer medewerkers buiten dit systeem om inkopen doen: een nieuwe leverancier zoeken via Google, een offerte aanvragen en direct bestellen zonder inkoopproces te volgen.

Dit gedrag heeft meerdere oorzaken. Soms is het inkoopproces te traag of bureaucratisch voor urgente behoeften. Soms zijn medewerkers onbekend met de gecontracteerde leveranciers. En soms kiezen ze bewust voor een bekende relatie of een specifiek product dat de contractleverancier niet biedt.

De financiele gevolgen zijn aanzienlijk. Ten eerste betaal je hogere prijzen: de kortingen uit volumecontracten zijn onderhandeld op basis van verwachte volumes, en maverick aankopen tellen niet mee. Ten tweede verlies je inzicht in je totale uitgavenpatroon, waardoor inkoopsynergieen onbenut blijven. Ten derde creeer je juridische risicos: aankopen buiten contract kunnen vallen onder andere garantievoorwaarden, andere aansprakelijkheidsregimes, en minder gunstige betalingsvoorwaarden.

Voor het MKB is maverick buying bijzonder schadelijk bij categorien als kantoorbenodigdheden, ICT-hardware, marketingdiensten en inhuur van tijdelijk personeel. Dit zijn gebieden waar medewerkers snel zelf inkopen doen omdat het laagdrempelig lijkt.

De oplossing is een combinatie van duidelijke inkoopregels, een toegankelijk leveranciersoverzicht, en processen die het makkelijker maken om bij de juiste leverancier te kopen dan buiten de contracten om te gaan.

Organisaties die maverick buying niet actief bestrijden, verliezen gemiddeld vijf tot vijftien procent van hun inkoopwaarde aan te hoge prijzen en gemiste kortingen. Voor een bedrijf met een jaarlijkse inkoopomzet van 500.000 euro kan dat al snel 25.000 tot 75.000 euro per jaar aan vermijdbare kosten betekenen.

Daarnaast ondermijnt maverick buying het vertrouwen van leveranciers in jouw organisatie als betrouwbare afnemer, wat je onderhandelingspositie bij contractverlengingen verzwakt.