Wat is Licentieovereenkomst?
Een licentieovereenkomst is een contract waarbij de houder van intellectueel eigendom, zoals software, merkrechten of patenten, het gebruik daarvan toestaat aan een derde partij, onder specifieke voorwaarden en voor een afgesproken vergoeding. In de praktijk van zakelijke inkoop gaat het meestal om softwarelicenties: het recht om een applicatie te gebruiken voor een bepaald aantal gebruikers, op een bepaald aantal apparaten, of voor een bepaalde periode.
Hoe werkt licentieovereenkomst?
Licentieovereenkomsten voor software kennen verschillende modellen. Bij een eeuwigdurende (perpetual) licentie koop je het recht om de software te gebruiken voor een eenmalige betaling. Updates en support zijn dan gewoonlijk niet inbegrepen en vereisen een apart onderhoudscontract.
Het tegenovergestelde is de abonnementslicentie, tegenwoordig het meest gebruikelijke model bij zakelijke software: je betaalt maandelijks of jaarlijks voor toegang. Zodra je stopt met betalen, vervalt de toegang. Naast die twee zijn er concurrent-use licenties, waarbij het aantal gelijktijdige gebruikers begrensd is in plaats van het totale aantal accounts, en named-user licenties waarbij elke licentie aan een specifieke medewerker is gekoppeld. Die laatste zijn bij personeelsverloop de meest voorkomende bron van ghost licenties.
De meeste problemen met licentieovereenkomsten komen voort uit drie situaties. Over-licensing betekent dat je betaalt voor meer gebruikers of functies dan nodig. Under-licensing houdt in dat je de software gebruikt voor meer gebruikers dan waarvoor je hebt gelicentieerd, juridisch een risicovolle positie. En ghost licenties zijn licenties aangeschaft voor medewerkers die de organisatie inmiddels hebben verlaten.
Een jaarlijkse licentie-audit waarbij alle softwarelicenties worden gekoppeld aan actieve gebruikers, is de meest directe manier om onnodige licentiekosten terug te dringen.
Waarom is dit risicovol voor MKB-bedrijven?
Softwarelicenties zijn een van de snelst groeiende kostenposten in moderne bedrijven. De meeste organisaties hebben geen volledig overzicht van alle actieve licenties, laat staan van welke worden gebruikt en door wie. Het risico is tweeledig: enerzijds winstlekkage door betalen voor ongebruikte licenties, anderzijds compliance-risico's bij under-licensing. Een goed overzicht van alle licentieovereenkomsten, inclusief verlengingsdatums, aantal gebruikers en feitelijk gebruik, is de basis voor kostenbeheersing en naleving.
Hoe beheer je dit correct?
- 1Houd een centraal licentieregister bij: vendor, product, versie, aantal gebruikers, verlengingsdatum en kosten
- 2Voer jaarlijks een gebruik-audit uit: koppel elke licentie aan een actieve gebruiker en vergelijk met feitelijk gebruik
- 3Stop licenties direct bij uitdiensttreding — maak dit onderdeel van het standaard offboarding-proces
- 4Vergelijk jaarlijks de licentiekosten met alternatieven: de SaaS-markt verandert snel
- 5Let op automatische gebruikersuitbreidingen in SaaS-contracten: sommige tools verhogen het aantal licenties automatisch bij overschrijding
Beheer al je contractdeadlines automatisch
Tracking Contracts waarschuwt je ruim op tijd voor elke opzegtermijn — geen Excel, geen gemiste verlengingen.
Start gratis maandGerelateerde begrippen
Ghost licenties
Ghost licenties (ook wel shelfware of zombie licenties) zijn softwarelicenties of abonnementen waarv…
KerntermenWinstlekkage
Winstlekkage (ook wel profit leakage) is het geleidelijk verdwijnen van winstmarge door kosten die o…
KerntermenServicecontract
Een servicecontract is een overeenkomst waarbij een leverancier diensten levert op structurele basis…
Contracttypen