Wat is Indirecte schade?

Indirecte schade, ook aangeduid als gevolgschade of consequential loss, betreft schade die ontstaat als gevolg van de gevolgen van een tekortkoming — niet de tekortkoming zelf. Het gaat om schade die niet noodzakelijkerwijs en onmiddellijk volgt uit de tekortkoming, maar die er door een keten van omstandigheden mee samenhangt.

Typische categorieën van indirecte schade zijn: gederfde winst (omzet die je niet hebt gemaakt doordat een leverancier tekortschoot), productieverlies (als een machine of systeem uitvalt door een gebrekkig geleverd onderdeel), reputatieschade (klantverlies als gevolg van een slecht werkend systeem), en gevolgschade voor derden (schade die jouw klanten leiden door de fout van jouw leverancier).

Van alle contractuele uitsluitingen is de uitsluiting van indirecte schade economisch het meest significant. Wanneer een ICT-systeem uitvalt door een softwarefout, kan de directe schade (herstelkosten) relatief beperkt zijn, maar de indirecte schade (gederfde omzet, operationeel verlies) kan veelvouden groter zijn.

In de praktijk is de kwalificatie als direct of indirect niet altijd eenvoudig. Gederfde winst wordt in sommige contractuele contexten als directe schade gekwalificeerd en in andere als indirect. Dit maakt de aansprakelijkheidsclausule een van de meest kritische en meest betwiste clausules in B2B-contracten.

Sommige contracten sluiten indirecte schade niet volledig uit maar plaatsen er een plafond op. Dit is een goed compromis: de leverancier is beschermd tegen onbeperkte aansprakelijkheid, terwijl de afnemer toch aanspraak houdt op een deel van zijn gevolgschade.

De uitsluiting van indirecte schade is in de meeste gevallen juridisch geldig en economisch significant. Als een leverancier ernstig tekortschiet en de zakelijke schade uitstijgt boven de contractwaarde, is de uitsluiting van gevolgschade het verweer waarmee de leverancier zijn aansprakelijkheid beperkt.

Voor MKB-bedrijven die afhankelijk zijn van kritische systemen of diensten — ICT, logistiek, energielevering — is het verstandig om bij contracten boven een bepaald risiconiveau te onderhandelen over beperkte dekking van indirecte schade, of het aansprakelijkheidsmaximum te verhogen. Beoordeel ook of het risico via een bedrijfsverzekering is gedekt.