Wat is Faillissement?

Het faillissement wordt uitgesproken door de rechter op verzoek van de schuldenaar zelf of van een schuldeiser. Met de uitspraak verliest de schuldenaar het beheer over zijn vermogen; de curator neemt de beschikkingsmacht over en inventariseert de boedel.

Voor contractuele wederpartijen is de positie sterk afhankelijk van het type vordering. Boedelschuldeisers (kosten van de curator, huur na faillissementsdatum, nieuwe leveringen) worden als eerste voldaan. Preferente schuldeisers (Belastingdienst, UWV) komen daarna. Concurrente schuldeisers: de meeste leveranciers en zakelijke wederpartijen, delen mee naar rato van wat er resteert, wat in de praktijk weinig of niets is.

Lopende contracten worden niet automatisch ontbonden bij faillissement. De curator kiest welke contracten hij continueert. Continueert hij een contract, dan is de tegenprestatie een boedelschuld die wél wordt betaald. Weigert hij te presteren, dan heeft de wederpartij een concurrente vordering. Een faillissementsclausule in het contract (die directe ontbinding mogelijk maakt bij faillissement van de wederpartij) geeft sneller rechtszekerheid.

Eigendomsvoorbehoud is cruciaal: goederen waarvoor je een eigendomsvoorbehoud hebt, kun je als eigenaar terugvorderen uit de boedel. Zonder eigendomsvoorbehoud ben je concurrent crediteur voor de factuurwaarde.

Herstel van schade begint vóór het faillissement: bij eerste signalen van financiële problemen (betalingsachterstanden, publicaties in de Staatscourant) is snel handelen essentieel.

Het faillissement van een wederpartij is een van de grootste risico's in B2B-contractrelaties. Onbetaalde facturen, verlies van geleverde goederen en verstoorde leveringsketens zijn de directe gevolgen. Voor MKB-bedrijven met beperkte reserves kan het faillissement van één grote klant al een ernstige liquiditeitscrisis veroorzaken.

Preventieve maatregelen (eigendomsvoorbehoud, kredietverzekering, debiteurenspreiding en monitoring van financiële signalen) verminderen de schade aanzienlijk. Handelen bij de eerste tekenen van betalingsproblemen, en niet afwachten, is de belangrijkste les.