Wat is Arbitrage?

Bij arbitrage leggen partijen hun geschil voor aan een arbiter of een panel van drie arbiters, in plaats van aan de overheidsrechter. De arbiters zijn vaak experts in de betreffende branche of het rechtsgebied. In de bouwsector is arbitrage via de Raad van Arbitrage voor de Bouw de standaard bij geschillen over UAV-contracten. In de internationale handel is het ICC (International Chamber of Commerce) een veel gebruikt arbitrage-instituut.

Arbitrage begint met het indienen van een verzoekschrift bij het gekozen arbitrage-instituut. Vervolgens benoemen partijen gezamenlijk een arbiter, of elk een eigen arbiter die samen een derde (voorzitter) kiezen. Na schriftelijke rondes en een mondelinge behandeling volgt het arbitraal vonnis. De doorlooptijd is gemiddeld 6 tot 12 maanden, korter dan de gemiddelde 18 maanden bij de rechtbank voor complexe handelszaken.

Het arbitraal vonnis is bindend en kan via de voorzieningenrechter een exequatur (verlof tot tenuitvoerlegging) krijgen. Hoger beroep is in principe niet mogelijk, tenzij partijen dat vooraf hebben afgesproken. Dat maakt arbitrage definitiever dan een gerechtelijke procedure.

De kosten van arbitrage zijn hoger dan mediatie maar kunnen lager uitvallen dan de rechter bij complexe geschillen. Een arbitrage bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw over een geschil van 150.000 euro kost ongeveer 8.000 tot 15.000 euro aan administratiekosten en honoraria, exclusief advocaatkosten.

Geschillen over contracten lopen snel op in tijd en kosten. World Commerce and Contracting becijfert dat organisaties gemiddeld 9,2 procent van hun jaarlijkse omzet verliezen door gebrekkig contractbeheer. Geschillen die onnodig escaleren zijn daar een onderdeel van.

Voor MKB-bedrijven in de bouw is arbitrage vaak verplicht door de UAV 2012, die standaard verwijst naar de Raad van Arbitrage. Het is dan geen keuze maar een gegeven. In andere sectoren is arbitrage een bewuste keuze wanneer branchekennis van de beslisser belangrijk is of wanneer vertrouwelijkheid een rol speelt, want arbitrageprocedures zijn niet openbaar.