Wat is Anti-corruptieclausule?

Anti-corruptiewetgeving is de afgelopen tien jaar aanzienlijk strenger geworden, ook voor MKB-bedrijven. De Nederlandse Wet bestrijding corruptie ambtenaren stelt omkoping strafbaar, maar daarnaast kunnen Nederlandse bedrijven ook vallen onder buitenlandse wetgeving zoals de Amerikaanse FCPA (Foreign Corrupt Practices Act) en de Britse UK Bribery Act als zij internationaal zakendoen of leveranciers hebben met buitenlandse connecties.

Een anti-corruptieclausule in je leverancierscontracten beschermt je op twee manieren. Ten eerste verplicht het de leverancier om zelf geen corrupte praktijken te hanteren bij de uitvoering van het werk. Als een bouwonderaannemer smeergeld betaalt om een vergunning te verkrijgen voor een project van 1,2 miljoen euro, dan ben jij als hoofdaannemer medeverantwoordelijk als je geen adequate maatregelen hebt genomen.

Ten tweede geeft de clausule je het recht om het contract te ontbinden als de leverancier de anti-corruptiebepalingen schendt. Zonder zo'n clausule ben je mogelijk gebonden aan een contract met een leverancier die betrokken is bij corruptie, wat je eigen reputatie en juridische positie schaadt.

In de praktijk bevat een goede anti-corruptieclausule de volgende elementen: een verbod op alle vormen van omkoping en corruptie, een verplichting voor de leverancier om een eigen anti-corruptiebeleid te hanteren, een meldplicht bij vermoedens van corruptie, het recht op audit van de financiele administratie, het recht op onmiddellijke ontbinding bij overtreding en een vrijwaring voor schade die voortvloeit uit corrupte handelingen van de leverancier.

Voor de zorgsector is dit bijzonder relevant vanwege de interactie met overheidsinstanties en zorginstellingen. Een leverancier die medische apparatuur levert aan een ziekenhuis voor 280.000 euro en daarbij een commissie betaalt aan de inkoper, brengt niet alleen zichzelf maar ook zijn contractpartner in een strafrechtelijk kwetsbare positie.

De financiele gevolgen van corruptie in de toeleveringsketen zijn niet beperkt tot boetes. Reputatieschade, uitsluiting van aanbestedingen en strafrechtelijke vervolging van bestuurders zijn reele risico's. Volgens Deloitte en DocuSign (2024) gaat wereldwijd 2 biljoen dollar per jaar verloren door gebrekkig contractbeheer. Een deel daarvan is direct toe te schrijven aan frauduleuze praktijken in de toeleveringsketen die niet worden ondervangen door contractuele waarborgen.

Voor MKB-bedrijven die deelnemen aan aanbestedingen of werken met overheidsopdrachtgevers is een anti-corruptieclausule in de eigen leverancierscontracten steeds vaker een voorwaarde om in aanmerking te komen voor opdrachten.