Hardship-clausule voorbeeld artikel

    Bijgewerkt: 26 maart 2026

    Let op: deze voorbeeldclausules zijn bedoeld als startpunt, niet als juridisch advies. Pas de tekst altijd aan op uw specifieke situatie en laat belangrijke contracten controleren door een jurist.

    Clausuletekst

    1. Indien na het sluiten van deze overeenkomst omstandigheden optreden die ten tijde van het sluiten niet voorzienbaar waren en die van zodanige aard zijn dat ongewijzigde instandhouding van deze overeenkomst naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet kan worden gevergd van een der partijen ("Hardship"), is de getroffen partij gerechtigd een verzoek tot heronderhandeling te doen.

    2. De getroffen partij doet haar verzoek schriftelijk en onderbouwd, onder vermelding van:
    a) de aard van de gewijzigde omstandigheden;
    b) het moment waarop de omstandigheden zijn ingetreden;
    c) de gevolgen voor de uitvoering van de overeenkomst;
    d) een voorstel voor aanpassing van de overeenkomst.

    3. Het indienen van een hardship-verzoek ontslaat de getroffen partij niet van haar verplichting om de overige bepalingen van deze overeenkomst na te komen, voor zover nakoming redelijkerwijs mogelijk is.

    4. Partijen treden binnen [aantal, bijv. 14] dagen na ontvangst van het verzoek in overleg. Het overleg is gericht op het bereiken van een voor beide partijen aanvaardbare aanpassing van de overeenkomst. Partijen handelen hierbij te goeder trouw.

    5. Indien partijen niet binnen [aantal, bijv. 60] dagen na het hardship-verzoek tot overeenstemming komen, is elk der partijen gerechtigd:
    a) de overeenkomst te ontbinden per aangetekende brief, met inachtneming van een opzegtermijn van [aantal] dagen, zonder dat de ontbindende partij tot schadevergoeding gehouden is;
    b) het geschil voor te leggen aan de bevoegde rechter of het in deze overeenkomst aangewezen geschillenorgaan, met het verzoek de overeenkomst aan te passen op grond van artikel 6:258 BW (onvoorziene omstandigheden).

    Wat betekent deze clausule?

    Een hardship-clausule geeft partijen het recht om heronderhandeling te vragen als de omstandigheden fundamenteel veranderen na het sluiten van het contract. Denk aan grote economische schokken, grondstoftekorten, wetswijzigingen of geopolitieke verschuivingen die de balans van het contract verstoren.

    Het verschil met overmacht is wezenlijk: bij overmacht is nakoming onmogelijk, bij hardship is nakoming nog wel mogelijk maar onredelijk bezwarend. Zonder hardship-clausule bent u aangewezen op artikel 6:258 BW (onvoorziene omstandigheden), maar de rechter past die bepaling terughoudend toe. Een contractuele hardship-regeling biedt snellere en meer voorspelbare oplossingen. Onderzoek van World Commerce & Contracting toont aan dat het gemiddelde bedrijf 9,2% van de jaarlijkse omzet verliest door gebrekkig contractbeheer. Contracten die niet meebewegen met gewijzigde omstandigheden dragen daar direct aan bij.

    Het derde artikellid voorkomt dat een hardship-verzoek wordt misbruikt om verplichtingen op te schorten. De getroffen partij moet blijven presteren voor zover dat redelijk is, terwijl partijen onderhandelen over een aanpassing.

    Wanneer gebruik je deze clausule?

    Neem een hardship-clausule op bij langlopende contracten (langer dan twee jaar), overeenkomsten met grote financiele verplichtingen en contracten die gevoelig zijn voor marktschommelingen of regelgevingswijzigingen. Vooral relevant bij internationale overeenkomsten, bouwcontracten, energieleveringscontracten en meerjarige leveringsafspraken.

    De clausule is het meest waardevol in combinatie met een prijsindexatieclausule: de indexatie vangt normale schommelingen op, de hardship-clausule adresseert uitzonderlijke verschuivingen. Volgens Weshare (2025) mist 95% van de organisaties volledig zicht op hun contractuele verplichtingen. Contracten die jarenlang ongewijzigd doorlopen terwijl de marktomstandigheden fundamenteel veranderen, vormen een aanzienlijk risico.

    Pas deze onderdelen aan

    • 1Definieer concreet wat als hardship geldt: een prijsstijging van meer dan [X]%, een wisselkoersschommeling van meer dan [X]%, nieuwe wet- of regelgeving die de kosten met meer dan [X]% verhoogt.
    • 2Pas de termijn voor het overleg aan op de complexiteit van het contract: 30 dagen voor eenvoudige overeenkomsten, 90 dagen voor complexe samenwerkingen.
    • 3Overweeg een mediationstap op te nemen voordat partijen naar de rechter stappen.
    • 4Sluit expliciet uit wat geen hardship oplevert: normale marktschommelingen, voorzienbare seizoenseffecten, risicos die de getroffen partij had kunnen verzekeren.

    Bronnen

    Beheer al je contractdeadlines automatisch

    Tracking Contracts waarschuwt je ruim op tijd voor elke opzegtermijn. Geen Excel, geen gemiste verlengingen.

    Start gratis maand